Van 'communitas' naar 'contractas'

In de tekst 'Communitas' van Roberto Esposito verteld hij ons zijn ideeën over de gemeenschap vandaag de dag en het probleem dat deze in zijn ogen heeft. 

Zo zegt hij dat je pas kan communiceren wanneer je een deel van je eigen ideeën aan de kant durft te zetten en je openstelt naar een ander toe. Je moet vergeten in termen van ’ik’ te denken.

Volgens hem is de gedachte die veel mensen hebben over dat er binnen een democratische gemeenschap vrij gedacht en gesproken mag worden ieder zijn eigen cultuur, achtergrond, etc.  niet helemaal juist.  

Dit vrije spreken en denken heeft in zijn optiek met gemeenschap niks te maken.Op deze manier kan je volgens hem geen gemeenschap vormen. 

Hij haalde in zijn tekst ook aan dat nadenken over onze westerse maatschappij in termen van 'immunisering' beter is dan denken in termen van 'secularisering' of 'rationalisering'. Hij zegt dat we in zo een ratio/ maatschappij zijn beland dat er enkel nog in termen van ruilverhoudingen wordt gedacht, waarbij voor elke dienst een bepaalde prijs betaald dient te worden.

Iedereen spreekt over time-management en heeft het over de contracten. Het is net in deze contracten dat staat "voor zoveel te doen, wordt je zoveel betaald en het duurt zolang".  Het zijn deze contracten die ons immuniseren voor gemeenschap. Er redeneren nog heel weinig mensen  in termen 'van het hebben van relaties tot anderen'. Er wordt vaak enkel gedacht in termen van contracten die iets zouden moeten opbrengen. Iedereen is bezig met zijn eigen project, om zichzelf groot te maken, om in rijkdom te leven maar is vergeten hoe het echt voelt om SAMEN te leven.

De structuur van het westerse systeem zorgt er mede voor (of is misschien wel de grootste boosdoener) dat we op deze manier zijn gaan redeneren. Er wordt een economische relatie opgelegd waarbij er enkel nog wordt gedacht in termen van 'time is money'. 

Voor de volkshogeschool is het dus volgens mij zeer belangrijk te werken zonder contracten.

Misschien is Genk het ultieme voorbeeld waarin deze bovenstaande gedachtengang? 

Genk: één groot vraagteken?

Ik ben zeer benieuwd naar de ideeën die Genkenaars hier zelf bij hebben want ik zit met een hoop vragen:

Is het daadwerkelijk zo rustig? Voelen ze zich veilig in hun eigen stad? 

Wat vinden zijn van de Genkse 'gemeenschap'? 

Levens zij graag in Genk? 

Is het altijd zo stil in de Genkse straten?
 

Meer specifiek over de jongeren: 

Waar hangen die jongeren dan wel uit? Zowel overdag (na 4u als ze niet meer op school zitten) als s'avonds? 

Wat vinden deze van al de initiatieven die genomen worden? 

Hebben zij nood aan iets anders? 

Tevens ben ik zeer benieuwd naar het cultuurbeleid in Genk want er zijn wel een hoop initiatieven maar ik heb de indruk dat deze er zijn om iedereen van straat te houden, en dit leek dus ook gelukt te zijn, maar zijn er ook initiatieven die het volk proberen te verheffen? Je voelt dat er een soort onbehagen leeft in het Genkse maar ik heb nog geen idee hoe dit onbehagen te typeren. 

Genk zet zich op bepaalde momenten 'on stage', zoals ze dit zelf zo mooi uitdrukken, maar buiten deze momenten is het er naar onze beleving zeer rustig.  Zo vertelde Tessa daar straks dat ze 'Vlaanderen vakantieland' had gekeken en dat er verkondigd werd dat Genk een bruisende stad is en er was overal volk op straat, maar daar was in de realiteit zeer weinig van te merken. Dus is ons beeld volledig fout of is het echt een schijnmanoever om zichzelf te presenteren/verkopen, een soort van city marketing.

To do: De komende weken mij bezig houden met het uitdenken van een methodologie te ontwerpen om deze vragen een mogelijk antwoord te bieden. 

'Nothing in common'

In de tekst ‘Nothing in common’ uit het boek ‘Communitas’ van Roberte Esposito wordt gesproken over bepaalde vise op gemeenschap . Esposit’s visie op gmeenschap is deze dat gemeenschap wordt gevormd door een bepaalde betrokkenheid op ‘iets’ gemeenschappeijk. Volgens mij een belangrijk punt om in gedachte te houden als ik de straat op ga en mijn ontwerp tracht uit te werken.. De gemeenschap heeft iets te maken met iets dat eigen is aan de subjecten en het is dit dat de mensen aan elkaar verbind. Dit maakt de gemeenschap, een samenvoelen door een bepaalde eigenschap.

Gemeenschap creeeren binnen de volkshogeschool is volgens mij een interessant aspect om binnen te brengen bij het ontwerp. Door het gemeenschappelijk te creeeren wordt de volkshogeschool interessanter om aan deel te nemen. ‘een iets’ dat van hen is. Gemeenschap als het hebben van een gemeenschappelijk verhaal.

Uitstap Gent

We vertrokken deze ochtend richting Gent, waar we een aantal aspecten gingen te zien krijgen over de geschiedenis en evolutie van Volkshogescholen. 


Een aspect dat mij bij bleef is het feit dat 'de vooruit', de vroegere volkshogeschool van de arbeidsbeweging, specifiek vertrok uit het idee om de 'arbeiders te verheffen'. Ze hadden dan ook een zeer uitgebreid aanbod van activiteiten. Zo waren er culturele films maar ook naailessen, muzieklessen & noem maar op. 
Het moest een plaats zijn waar arbeiders konden 'leren' en hun normale leven konden overstijgen op 'intellectueel niveau' indien ze dit wilden. 
Opvallend was het gegeven dat dergelijks chique gebouw gelegen wat in de armste buurt van de stad. De arbeiders waren hier blijkbaar niet jaloers op maar wel heel trots. Het was een 'huis met en door het volk.' 


De aspecten die ik eruit heb meegenomen voor mijn ontwerp zijn deze: 
Het aanbod moet een afweging zijn tussen culturele activiteiten en op tijd en stond ook amusante activiteiten. -> cultuur op straat proberen te brengen = doel (kunstenaarsstijl)


Wat ik uit de vooruit, Genk, maar ook uit de les, heb meegenomen is dat het vaak beter is om te vertrekken vanuit geen geld, om zelf een idee uit te werken met de tijd dan gewoon geld krijgen om bepaalde initiatieven op te zetten. Zo gaf elke arbeider 1 frank in der tijd, waar ze normaal gezien 5 broden zouden kunnen voor kopen. Voor en door het volk werkt volgens mij het beste. Op deze manier wordt er veel meer een gemeenschapsgevoel gecreëerd bij de mensen want hier aan deelnemen. 


Uit het Dr. Guislain museum heb ik meegenomen dat door te shocken, mensen bewust gemaakt kunnen worden van situatie waarin ze leven. Zo kwam ik tot het besluit hoe goed het hier in het westen vaak toch maar niet is. Ik denk dat door het aspect van 'shocken' te verwerken in het model van de volkshogeschool je mensen bewust kan maken van het feit dat de gemeenschap helemaal verloren is gegaan. Je moet ze volgens mij met de neus op de feiten drukken, hen op een bepaalde manier laten inzien hoe de maatschappij  geëvolueerd is. Zorgen dat ze zichzelf de vraag stellen of die wel de manier is waarop ze willen samenleven, hen tot besef doen komen. 

Voorlopige probleem-analyse

Genk lijkt een stad te zijn met zeer veel geld en mogelijkheden onder meer door de grote oppervlakte die ze bestrijkt. Het geld is afkomstig uit drie bronnen:

1. De herbouw na de sluiting van de mijnen.

2. het geld dat ze krijgen uit de initiatieven die ze bedenken in samenwerking met Maastricht & Aken

3. Het geld dat ze krijgen om de migratie-problematieken aan te pakken.

De verhouding oppervlakte/inwonersaantal is zeer laag. De dichtheid is zeer klein.

Je merkt dat er getracht geweest is de stad te laatste 10 jaar op te flakkeren en aantrekkelijk te maken. Zo heeft elke buurt in Genk zijn eigen voetbalplein, zijn er ontzettend veel jeugdhuizen en volkshuizen aanwezig, zijn de fietspaden zeer goed aangelegd, etc.

Maar toch stellen we vast dat er niemand aanwezig is op straat en dus dat er van gemeenschap binnen deze verschillende buurten weinig sprake is. Hoe komt dit?

We zitten hier bijna met een utopische wereld en toch is deze staat zeer leeg en niet zo utopisch als ze lijkt.

We kwamen hier allemaal naartoe met een bepaald idee van Genk, bepaalde vooroordelen, maar deze blijken allemaal niet te kloppen. Zo heeft Waterschei een wijk die 'klein chicago' wordt genoemd maar daar  is niks van te merken als je daar door wandelt.

Ook van de statistieken, die we onder de loep hebben genomen, is niet te merken. Ok, deze moeten we met een korrel zout nemen, maar toch...

Er lijken dus geen problemen aanwezig te zijn, alles is rustig en netjes. Alles lijkt dus te kloppen maar net dit doet ons denken en vinden dat er iets niet klopt.

Misschien heeft dit te maken met de stedelijke elementen die we voor ogen hebben als we aan een stad denken, elementen die een stad een stad maken. Het lijkt alsof alle initiatieven enkele jaren geleden gewerkt hebben maar dan wel zo goed dat ze iedereen in hun huis hebben gejaagd en het volk nu niet meer buiten komt.

Uit deze analyse ga ik trachten  een stap verder te geraken in mijn ontwerp van een volkshogeschool voor in Genk, een manier bedenken waardoor mensen wel op straat komen. Hierbij ga ik trachten niet de methoden te gebruiken die voor de hand liggend zijn maar net op net op zoek gaan naar elementen die een stap verder en dieper gaan.

Want is dit wel de stad die we wensen? Dood? Saai? Rustig? ..?

Genk is een dergelijke uitzonderlijke case dat we deze niet kunnen vergelijken met andere steden. Daarom dienen we deze case als bril en uitgangspunt te nemen en niet terug te vallen op andere voorbeelden. 

De vraag die mij dan dadelijk te binnen schiet is: hoe hier nog een beter beeld op krijgen? 

- Shocken om te laten? Kunstenaars-stijl? 

- Gaan samenleven met hun? 

Een belangrijk inzicht dat ik heb verworven is dat je dient te herhalen, herhalen en nog eens herhalen om tot bepaalde inzichten te komen. Zo is het soms nodig om een bepaalde straat 3x af te wandelen eer je ziet wat er werkelijk is. 

Een laatste opmerking en belangrijk gegeven bij de analyse vandaag is dat we leven in een steeds meer virtuele wereld. Waar men vroeger sprak over de publieke ruimte, zou je vandaag kunnen spreken over de virtuele ruimte. 

De vraag die ik mij hierbij stel is: Hoe de proberen te begrijpen via een bepaalde parameter? 

Afgebeeld

Mijn beeld op dit moment van Genk.

Korte toelichting voor mezelf:

- Het zwarte-wit omwille van het ‘saaie aan de stad’.

- De donkere rookwolk omdat ik toch nog steeds in twijfel trek dat er zo weinig aan de hand is als dat we hebben ervaren.

- Tot slot de afbeelding omdat ik vind dat de stad zoals ze er vandaag is, in mijn ogen zo is geworden omwille van het hele mijn gebeuren.

Ik had nog groene en bruine accenten kunnen gebruiken aangezien Genk een zeer groene, beboste stad is en tevens een zeer multiculturele stad maar voor mij overweegt voor het saaie & rustige aan de stad.








____________________________________________________________________________________

Het beeld waar ik naar toe wil.


Een frisse gekleurde stad, waar mensen genieten van het leven en graag buitenkomen. 
Een Genk dat leeft en waarin er bedrijvigheid is, gelijk er in mijn ogen hoort te zijn in een stad.

Eerste aanzet ‘volkshuis’

Deel 1: Het 'mobiele' aspect

'Als jongeren niet naar de instellingen komen, werkt het misschien wel als de instellingen naar de jongeren toe gaan, de straat op.'

Dit is het uitgangspunt waaruit ik wil vertrekken. 

Zoals we hebben kunnen zien in Genk is er vere van een tekort aan openbare plaatsen 

waar er mogelijkheden zijn om samen te komen. Als het niet werkt om jongeren naar daar te lokken moeten we misschien zelf de straat op gaan.

Het idee is gebaseerd op het succes van de ‘mobiele school’ van Arnout Raskin in Zuid-Amerika.

Het mobiele heeft twee voordelen. Eerst en vooral  het geld dat er in wordt gestoken functioneert op een veel dynamischere manier en zit niet vast aan één bepaalde plaats. Ten tweede heb je de mogelijkheid om op die manier meer volk te bereiken.

In eerste instantie heb ik gedacht mij te richten op het Jongeren-publiek maar doorheen mij denkproces kan het wel zijn dat ik mij ook wil richten op het oudere publiek. In 'de genkenaar' las ik dat de jeugd de ouderen een negatieve beoordeling gaven o.a. omdat de ouderen de jeugdculturen etc niet genoeg accepteerden. ik denk dus ook wel dat er zich hier een problematisch aspect bevind. 

De uitwerking ervan zou ik doen aan de hand van workshops. 

Ik tracht niet te vertrekken vanuit de interesse van de jongeren zelf maar net op zoek te gaan datgene wat interesse trekt, naar iets dat niet voor de hand ligt maar toch aantrekt. Een mogelijk methode die ik hierbij zou kunnen gebruiken is door geburik te maken van het schok-effect dat kunstenaars soms gebruiken, maar dan in mindere mate schrikwekkend maar eerder interesse-wekkend.  De inspiratie hierbij haal ik o.a. uit de tekst van Biesta 'The community those who have nothing in common'. 

Ik wil hierbij vertrouwenspersonen trachten te betrekken maar over de manier waarop ben ik nog niet uit.

Op het eerste zicht zou ik trachten uit het centrum weg te blijven en deze 'workshops' te laten plaatsvinden in de gebieden rond het 'stationscentrum' zoals waterschei & winterslag omdat ik het gevoel heb dat er hier veel mee bedrijvigheid is. 

Om de mensen te mobiliseren zou ik gebruik maken van verschillende media;

Mensen zou gemobiliseerd kunnen worden op facebook, via facebookgroepen, een website, etc. Het is volgens mij zeer belangrijk het virtuele aspect hierin te betrekken.

Wat volgens mij belangrijk is is het niet enkel en alleen overdag te werken maar ook zeker een nachtelijk aspect toe te voegen want ik dat de problemen zich in Genk vooral ‘snachts manifesteren.

Het idee is eigenlijk het volk te verheffen in hun vertrouwde buurt. 

Een belangrijk punt dat ik constant in mijn gedachte moet houden is dat ik enerzijds niet herval in het straathoekwerk en anderzijds niet terug beland bij het idee van een van de zovele instellingen die er al zijn in het Genkse. 

Interesse weken (tekst Biesta The community those who have nothing in common), kunstenaars-stijl, 

Deel 2: Beleidsaspect

Het grote probleem van Genk in mij ogen is dat het zo groot is en dat de verschillende elementen zo verspreid liggen. Zoals ik al vermelde denk ik dat er in de deelgemeentes meer bedrijvigheid is dan in het 'stationscentrum'. De vraag is: hoe los je dit op? 

Verder denk ik ook dat er te weinig volk in het centrum woont en teveel in de deelgebieden rond dit centrum. Hier zou dus op een bepaalde  manier volk naar toe gelokt moeten worden. De winkelgebieden zouden, zoals in de meeste steden, ‘snachts moeten bevolkt worden door de mensen die er wonen, zodat de functionaliteit van dat gebied verhoogd wordt.

Er wordt getracht de stad een zo kalm mogelijk uitzicht te geven maar ik denk dat dit foute instelling is. Je moet er voor zorgen dat een stad leeft. Mensen komen volgens mij ook niet in een stad wonen omdat ze willen dat het er rustig is maar omdat ze van het stadsgevoel houden en dat gevoel mis ik hier heel sterk. 

Je zou dit kunnen doen door een grens af te bakenen waarbinnen enkel nog gebouwd mag worden, enkel en alleen rond het centrum en op die manier de groene rand te behouden.

Er moet ik mijn ogen gesnoeid worden in het aantal voorzieningen dat er nu zijn. Al deze instellingen dienen geëvalueerd te worden en op basis daarvan dient men te beslissen of dit blijft voor bestaan.  Het geld dat op die manier wordt vrij gemaakt kan geïnvesteerd worden in andere delen van Vlaanderen, want je merkt dat er hier te veel geld in nutteloze zaken gestoken wordt. Dit idee moet ik nog verder uitwerken.

Jongeren geven Genkse volwassenen een onvoldoende!

Een artikel dat me opviel in de Genkenaar.

En dat het probleem volgens mij alleen nog maar complexer maakt.

Uit de peiling blijkt dat de jongeren nog al wat kritiek hebben op de manier hoe de ouderen de stad invullen. Ze vinden het stadscentrum alles behalve interessant voor jongeren. De bibliotheek is al wel een verbetering maar niet iedereen is evenveel geïnteresseerd in boeken.

Verder viel er in het artikel op dat de meisjes zeggen dat de ouders de jongens moeten leren respect te hebben voor meisjes. En dat de werkgevers te veel kijken naar de afkomst van de persoon in plaats van de persoon op zich.  

Er is dus in Genk nog veel werk aan de winkel. Jongeren voelen zich nog niet gerespecteerd en vinden Genk, ondanks bepaalde inspanningen, nog steeds geen interessante stad. 

Maandag, 29 September

Na onze eerste bijeenkomst en de bespreking van het onderwerp zit ik met een hele hoop vragen maar ook met een opgewekte interesse want aangezien Genk maar 10 minuten van bij mijn thuis is en ik het vrij goed denk te ‘kennen’ ben ik zeer benieuwd naar datgene wat ik ga leren dit jaar en naar de manier waarop ik het concept ‘volkshogeschool’ ga uitwerken. Aangezien ik doorheen mijn leven al veel in genk ben geweest, heb ik mij al een beeld gevormd van Genk en daarbij ook bepaalde vooroordelen. Het zal belangrijk zijn deze achter mij te laten en met een ‘propere’ bril naar Genk te leren kijken. Dit wordt zeker een belangrijke uitdaging voor mij binnen dit Labo.

Vrijdag, 7 Oktober

Deze week (3 tem 7oktober) kregen we met 'The Wire' een mooie introductie over datgene wat er zich echt op straat afspeeld. Deze amerikaanse serie is een soort van sociologische studie die in een serie-vorm is gegoten en ons een beeld geeft over wat er zich op ‘straat’ afspeelde in de regio van ‘West-Baltimore’. Het centraal probleem in deze serie was er rond de drugstoestanden/problematieken. Er werd tevens een beeld gegeven hoe verschillende instanties, zoals het politieke apparaat en de politie, er mee omgingen. Het blijft een ‘ver-van-mijn-bed’show maar we hebben op deze manier er wel een “mooi” beeld van gekregen. Tijdens onze tocht naar/door Genk wilden we focussen op de migratieproblematiek.

Om het met de woorden van Sönke Arens te zeggen wilden we onszelf 


‘Teaching to see things that are midden in plains sides’. 


Dit is het leren dingen te zien die eigenlijk onder onze neus liggen en te voor de hand liggend zijn om te zien.

Of om het met andere woorden te zeggen: 


‘to make visible what is insight, inside, inside.


Deze woordspeling gaat over zeer veel. Ten eerste het zichtbaar maken wat in zicht is. Ten twee het verwerven van inzicht in bepaalde zaken. Tot slot, het u bevinden op de site, het veld zelf. 

Nu ben ik zeer benieuwd naar hoe het voelt om mij echt in deze wereld te begeven, naar de ervaring die dit met zich mee gaat brengen.

Hetgeen ik in ‘the wire’ te zien kreeg deed mij denken aan de lyric van Chase & Status – Streetlife.

This is the story of a streetlife

Story of a streetlife .

If you not understand my ghetto, you should have never come around

It seems like every single day, there's something bringing me down

Now there's a war in the streets, the guns blaze all the time

If you're a real bad man, then you'll never back down around

http://www.youtube.com/watch?v=N-0IkwPeFL0

Zondag, 9 Oktober

Vandaag  reed ik rond de middag richting station in Bilzen en vroeg aan  - mijn vader waarom er zoveel auto’s op de parking stonden van het warenhuis. Hij antwoorde dat deze parking ook gebruikt wordt door de moskee die hiernaast een maand geleden is geopend

Aangekomen in Leuven wandel ik in de regen richting mijn appartement en plots realiser ik mij dat het binnenbrengen van religie in de volkshogeschool een belangrijk element/instrument kan zijn om kinderen/Jongeren/volwassenen etc naar daar te lokken. Deze ervaring deed mij denken aan wat er in de les gezegd werd over het buiten de kaders denken, het letterlijk ervaren en dan pas beseffen in plaats van nadenken over dingen.

Zo is er binnen de islamietische gemeenschap bijvoorbeeld veel meer sprake van sociale cohesive. Dit zag je ook goed aan het volk dat bij die moskee aanwezig was.

Aangezien deze mensen vaak zeer gelovig zijn en de priestig heilig is voor hen, is dit misschien wel de geschikte persoon om te gebruiken als een contactkanaal naar het publiek en de personen toe. Hierbij kan deze dan een bepaalde boodschap uitdragen. Het is ook volgens mij belangrijk om binnen de volkshogeschool belangrijk om verschillende religies samen te brengen binnen één groot huis waar iedereen welkom is. Op deze manier kan je dan ook werken aan de sociale cohesie en verdraagzaamheid binnen de gemeenschap.

Ik ben benieuwd naar de manier waarop we dit volgende week in Genk gaan ervaren/ beleven/ Observeren/.. .

De vragen die mij hierbij te binnen schieten zijn:

- Zijn in de hedendaagse volkshogescholen veel religieuze elementen aanwezig?

- Worden priesters hierbij ingeschakeld? Brengen zijn een boodschap over?

- Zo ja op welke manier wordt die boodschap dan over gebracht en wat houdt de boodschap concreet dan in?

- Worden binnen deze volkshogeschool verschillende religies samen gebracht?